Aan de macht van multinationals valt niet te tornen. Wie het toch waagt, denkt maar beter twee keer na. Kritische wetenschappers kunnen getuigen. Toen Monsanto en andere bedrijven twintig jaar geleden de eerste genetisch gemanipuleerde gewassen op de markt brachten, durfden enkele onderzoekers het aan te waarschuwen voor gezondheidsrisico’s. Het kostte hen één na één hun carrière of reputatie.
Arpad Pusztai was tot zestien jaar geleden een gerespecteerd biochemicus, verbonden aan de Britse Royal Society. Zijn studie naar de schadelijke gevolgen van genetisch gemanipuleerde aardappelen was zo opzienbarend dat ze de aandacht trok van de internationale media. En van de multinationals die dergelijke gewassen produceren. Ze lobbyden op het hoogste niveau – bij de Britse regering – en verkregen dat Pusztai ontslagen werd.
Ignacio Chapela werkt als microbioloog aan de prestigieuze universiteit van Berkeley in Californië. Als eerste heeft hij aangetoond dat genetische maïs wel degelijk kruist met conventionele maïs. Iets wat de producent altijd ontkend heeft. Toen de resultaten van zijn studie verschenen in het vakblad Nature, werden collega’s van Chapela bestookt met mails die insinueerden dat hij zijn onderzoek vervalst had.
De mails bleken uiteindelijk verstuurd te zijn door een PR-bedrijf. Maar voor Chapela was het onheil geschied. Want Nature had intussen openlijk afstand genomen van zijn studie.
(Scientists under Attack – Denkmal-Film, Duitsland, 2009)
23 reacties ↓
1 Jan Meysmans // 01-12-2011 om 16:29
Ongenuanceerde repportage? Ik vraag mij af of jullie naast het risico op gezondheidsproblemen ook hebben nagedacht over de risisco’s op het gebied van biodiversiteit. Biotechnologie, allemaal mooi en wel, maar houdt u dit aub binnen de beveiligde grenzen van een laboratorium. Dank u!
2 tom de smet // 06-09-2010 om 16:14
belangrijk, denk ik … om verder te gaan.
http://www.ucsusa.org/food_and_agriculture/science_and_impacts/science/failure-to-yield.html
Failure to Yield
Evaluating the Performance of Genetically Engineered Crops
“For years the biotechnology industry has trumpeted that it will feed the world, promising that its genetically engineered crops will produce higher yields. That promise has proven to be empty, according to Failure to Yield, a report by UCS expert Doug Gurian-Sherman released in March 2009. Despite 20 years of research and 13 years of commercialization, genetic engineering has failed to significantly increase U.S. crop yields.”
3 Lieve Gheysen // 21-08-2010 om 16:14
Raf C,
voor de mensen met voedselintolerantie waar u het over heeft, is het zeer simpel, tenzij ze naar de VSA geweest zijn, hebben zij nog geen genetisch gewijzigde voeding gegeten, want die is niet beschikbaar in Europa. Enkel inderdaad in bepaalde diervoeders is GG-mais of soja aanwezig in Europa. Trouwens over de ganse wereld is er geen genetisch gewijzigd fruit beschikbaar en nagenoeg geen groenten (eventueel courgettes in de VSA). De ananas, bananen of de citrusvruchten waar iemand anders het over had, zijn niet genetisch gewijzigd maar via klassieke kweekmethodes bekomen. Het spreekt vanzelf dat wij als wetenschappers openstaan om mee te helpen aan een degelijk programma over biotechnologie.
4 Raf C // 21-08-2010 om 02:40
@jan van doorsselaere en andere voorstanders.
Wel, komen jullie dan eens naar buiten met klare en duidelijke programma’s.
De VRT zal daar zéker voor open staan, bijv. in de reeks Wetenschap Knap.
Zoals ik hier al schreef, ik ken een aantal mensen met voedselintollerantie. En zij ervaren allen hetzelfde: bepaalde groenten, fruit of andere van de klassieke kweekmethode kunnen zij verdragen.
Van zodra zij GGG-varianten gaan eten is de ellende niet te overzien. Zelfs uitgebreid onderzoek kan dan (zgn) niets achterhalen, en toch zijn de verschijnselen daar. En dat zijn dan niet van de minste onderzoekers in klinieken die daar ook echt voor uitgerust zijn.
Zoals de gemanipuleerde Sweet-Ananas en de nieuwe soorten bananen.
Kweek eens kippen met voeding waarin de beruchte soja verwerkt is: na enkele generaties is je ras tegen geen enkele ziekte meer bestand, je moet er gewoon mee ophouden.
Ook de sector van de Biovoeding is zéér twijfelachtig. Wie het verschil wil zien komt bij mij eens kijken
Wat nu voor Bio verkocht wordt en afkomstig is van gespecialiseerde bedrijven die daarvoor zelfs gebruik maken van hydrocultuur (om contaminatie te voorkomen….) zondigen op grote schaal bij de keuze van hun voedingsstoffen.
Een uitdaging dus, kom met jullie bewijzen !!!!!
5 jan van doorsselaere // 20-08-2010 om 13:12
Beste Canvasredactie,
ik doceer biotechnologie in de Hogeschool KATHO (Roeselare) aan jonge mensen die hun leven zin willen geven door zich te specialiseren in de biotechnologie.
Tijdens mijn lessen refereer ik dan ook graag naar vulgariserende documentaires over biotechnologie. Als wetenschapper vinden wij voorlichting voor het grote publiek immers zeer belangrijk.
Ik zal dan ook dit jaar in de lessen plantenveredeling naar jullie uitzending verwijzen als voorbeeld van sensationele, wetenschappelijk niet- correcte voorlichting.
Jammer, gebuisd.
Groeten,
Jan Van Doorsselaere
PhD in molecular biology
6 Harry Van Onckelen // 20-08-2010 om 12:28
Ik geef regelmatig genuanceerde voordrachten over gentechnologie. Deze reportage is zo eenzijdig en misleidend dat ze om een “recht op antwoord ” reportage schreeuwt.
Harry Van Onckelen
Prof. em. Universiteit Antwerpen
7 daniel // 20-08-2010 om 12:05
In tegenstelling met mensen zoals Lomborg, ga ik me zeker niet moeien met een vakgebied dat ik onvoldoende ken. Ik ben dan ook en in principe geen tegenstander van GGO’s, maar als burger vind ik wel dat waakzaamheid geboden is. En zo heb ik weldegelijk vragen bij gewassen die resistent gemaakt worden tegen herbicides zoals Roundup. (Want dat kwam ook aan bod in de reportage, en dat is toch wel van een andere orde dan de insecten-resistente Bt-gewassen, zo vind ik). Maar ik laat me graag informeren door experten, en zou daarover graag ook eens de mening vernemen van onze wetenschappers. Vinden jullie gewassen, die resistent gemaakt worden tegen herbicides zoals Roundup (van Monsanto), aanvaardbaar, alsook de praktijken die daaruit voortvloeien (en die ook getoond werden in die bewuste reportage)?
8 Ann Depicker // 19-08-2010 om 15:00
Als professor in de plantenbiotechnologie aan de Universiteit Gent en als expert in genetische modificatie van planten kan ik alleen maar betreuren dat dergelijke niet gefundeerde, misleidende en eenzijdige “zogezegde wetenschappelijke” reportages worden uitgezonden. Dit is foute journalistiek. Aangekochte reportages moeten beter gescreend worden op hun correctheid voor ze worden uitgezonden.
Is er, na Ann Depicker, Marc Van Montagu, Wim Grunewald, Bjorn DeMeyer,Els Van Damme, Lieve Gheysen en Geert De Jaeger, nog iemand van de Gentse Universiteit met commentaar bij de reportage van Terzake? – mod
9 Marc Van Montagu // 18-08-2010 om 23:47
Voor zoveel droefheid geen woorden meer.Het is eigenlijk fascinerend dat de desinformatie en totaal negeren van werkelijkheid, nu ook het domein van de wetenschap raakt. Het is onrustwekkend dat dergelijke nonsens als waarheid aangekondigd wordt. Na wereldoorlog 2 waren we met 2 miljard. We zijn zo onverantwoordelijk geweest om de bevolkingsaangroei te laten stijgen tot bijna 7 en kortelings tot 9 miljard. De milieuvervuiling en natuur vernieting die hierdoor ontstaan zijn gigantisch. We hebben met alle prioriteit een duurzame en hoog renderende industrie en voedselproductie nodig zonder de oppervlakte gebruikt voor landbouw uit te breiden. We kunnen dit niet halen met traditionele kruisingen, we hebben het beste van de moleculaire technieken, inclusief GM-gewassen nodig om dit te halen. Juist hier in Vlaanderen werken duizenden wetenschappers en techniekers om nieuwe kennis te brengen in biologische processen, de basis van de biotechnologie. Die kennis terbeschikking stellen van de zgn “Derde Wereld”, kortelings 85% van de wereldbevolking is de educatieve taak waar de media moeten aan meewerken. Uitleggen wat wetenschappelijke kennis en werkmethodes zijn is wat we verwachten van de journalisten en media specialisten. Niet plezier vinden in gruwelsprookjes te vertellen.
10 Herman Blinkhoven // 18-08-2010 om 12:34
Het is duidelijk dat dit een aangekochte show was dat niet op het niveau staat van wat de nieuwsdienst zelf maakt. Het verhaal van Pusztai dateert van 1999 en is al vele keren weerlegd. Hij modificeerde een aardappel met een gen waar noch de landbouw noch de farma behoefte aan had. Een beetje alsof we vanille pudding zouden maken met punaises in plaats van rozijnen en dan zeggen “Gevaarlijk, uitkijken met vanillepudding.”
11 Frank De Deken // 17-08-2010 om 18:56
Deze uitzending zou toch ook eens op Eén moeten getoond worden. Ook dom dat bv Story, Joepie en andere pulpblaadjes hun publiek niet naar waarheid inlicht ivm deze genetisch gemanipuleerde gewassen.
Ik ben er 100% zeker van dat Wim Grunewald & Co zelf géén biogenetisch gemanipuleerd voedsel eten of aan hun kinderen geven…
12 Frank Hoeberichts // 17-08-2010 om 18:45
Op zich een interessante reportage, maar wel erg eenzijdig. Waarom juist deze 2 wetenschappers gekozen? Juist, voor de sensatie. De waarheid is uiteraard veel genuanceerder. Monsanto, dat zijn natuurlijk geen lieverdjes, maar ik ben het eens met Wim Grunewald, het kind svp niet weggooien met het badwater. En voor de liefhebbers van biologische landbouw onder ons: de biologische landbouw maakt al 30 jaar gebruik van Bt-toxines in de strijd tegen plaaginsecten. Het is het meest gebruikte biologische insectenbestrijdingsmiddel. Dus blootstelling aan Bt en de ontwikkeling van resistent onkruid vinden ook plaats zonder GMO’s…
13 karolien taverniers // 17-08-2010 om 16:10
Dankzij jullie uitzending ben ik alleszins gemotiveerd om nog meer bio te kopen en opnieuw een groetenmand te bestellen in de biowinkel.
14 Wim Grunewald // 17-08-2010 om 14:27
Zonde van de zendtijd! Alle inspanningen van universiteiten en wetenschapsinstituten om de publieke opinie voor te lichten op vlak van biotechnologie worden in 30 minuten te niet gedaan. In plaats van jullie zendtijd te wijden aan een eenzijdige reportage over gefrustreerde pseudowetenschappers en journalisten op zoek naar sensatie, had Canvas beter objectieve informatie gegeven omtrent plantenbiotechnologie. Dan hadden de kijkers tenminste geweten dat je gewassen niet genetisch wijzigt door met onkruidverdelgers te spuiten (eerste reactie Dries Gruyaert) en dat onze genen even zuiver zullen blijven met of zonder GMOs (vorige reactie). Naast deze gemiste kans wekt de reportage ook nog een angstgevoel op voor GMOs en dit volledig ten onrechte. Biotechnologie is een krachtige technologie die onze maatschappij grote diensten kan bewijzen maar als iemand zoals Pustzai toxines produceert in aardappel is het maar logisch dat de aardappelen toxisch zijn voor muizen. De publieke opinie moet echter weten dat alle gewassen die toegelaten worden voor veldproeven of voor menselijke consumptie na onnoemelijk veel testen veilig verklaard zijn. Er valt misschien kritiek te leveren op multinationals zoals Monsanto die op zoek zijn naar een zo groot mogelijke omzet maar gooi asjeblieft het kind niet met het badwater weg.
@ Grunewald en Co: 5 reacties vanwege de universiteit Gent zullen wel volstaan zeker? – mod
15 Bjorn De Meyer // 17-08-2010 om 13:52
Ik vind het ongepast dat grote bedrijven proberen te wegen op het debat. Aan de andere kant vind ik het even ongepast dat bepaalde “groene” groepen angst en paniek rond GMO’s zaaien.
Deze reportage is ongenuanceerd. Absolute veiligheid bestaat niet. Net zoals de meeste andere vormen van technologie is er enkel een probeem bij verkeerd gebruik ervan, wat bij Pusztai’s aardappelen duidelijk het geval was.
Als deze techniek correct gebruikt wordt kan zij oplossingen brengen voor de vele problemen op het gebied van voedselvoorziening.
De wereld schreeuwt om voedsel, en met “”biologische teelt” alleen komen we er niet, wel in tegendeel! Gaat we aan een miljard mensen zeggen dat ze honger moeten lijden omdat wij een irrationele angst heeft voor deze techniek?
16 Ronald Schleepen // 17-08-2010 om 13:04
Petje af voor terzake dat jullie dit onderwerp zo rustig en diep wilden behandelen. Het is van eminent belang dat wij niet alleen onze natuur beschermen maar ook onze eigen genen zzo zuiver mogelijk houden, en dan heb ik het natuurlijk, zuiver van synthetische vervuilingen. Knap werk, petje af!!!
17 Els Van Damme // 17-08-2010 om 12:55
Jammer dat deze reportage zo eenzijdig en ongenuanceerd enkele zaken terug oprakelt uit het verleden. Ondertussen is reeds heel wat gerealiseerd op het vlak van Biotechnologie, en is bewezen dat deze wetenschap een belangrijke bijdrage levert aan de kwaliteit van ons dagelijks leven. Niet iedereen hoeft hiervan echter overtuigd te zijn; Maar het is altijd beter verschillende visies aan het woord te laten, want dit verhaal uit de reportage is echt wel heel sterk gecontesteerd binnen de wetenschappelijke wereld…..
18 Jos P // 17-08-2010 om 11:23
‘Gevaarlijke wetenschap’ en vergelijkbare reportages bekijk ik graag, maar wel met argusogen; dat gepaste wantrouwen richt zich op de drie geinvolveerde partijen: de wetenschap/het bedrijfsleven, de politiek en de media. Het onderwerp ‘genetisch gemanipuleerde gewassen’ is nu hoogst actueel gezien de besluitvorming hierover in de EU, waar na 10 jaar discussie een monstueus compris is bereikt door elk land zelf te laten beslissen over toelating van ggg’s. Zoals in de internationaal georganiseerde financiele wereld de politiek (zeg het democratisch controleorgaan) achter de feiten aanloopt zo gaat het ook in andere sectoren van de economie. Zoals o.a. olieconcerns, de wapen- en de chemische industrie, hebben ook biotechbedrijven een ongecontroleerde invloed op de politieke besluitvorming.
Reportages als ‘gevaarlijke wetenschap’ juich ik -ondanks mijn wantrouwen – toe omdat ze hopenlijk bijdragen aan een bewustwording van de burger, zodat deze niet voor zoete koek aanneemt wat wetenschap/bedrijfsleven, politiek en de media hem aan informatie voorschotelt.
19 Lieve Gheysen // 17-08-2010 om 09:46
Het is niet omdat een paar onafhankelijke wetenschappers er een andere mening op na houden dan honderden wetenschappers, waarvan de meeste ook onafhankelijk, dat ze het bij het rechte eind hebben. Volgens Prof. Duesberg, gerenommeerd viroloog van de universiteit van Berkeley, is AIDS geen besmettelijke ziekte, en zijn het de antiretrovirale middelen die AIDS veroorzaken. Op basis van zijn advies is Zuid-Afrika jarenlang gestopt met zwangere seropositieve vrouwen te behandelen, met alle gevolgen vandien. Jammer dat Canvas een dergelijke eenzijdige reportage vertoont over biotechnologie. Het Canvas publiek verdient beter.
20 Raf C // 17-08-2010 om 01:48
Deze reportage (en alle voorgaande die Panorama hierover uitzond…) bewijst nog maar eens hoe dom de Amerikanen zijn.
Lobbying voor de FDA en Monsanto, voor de oorlogsindustrie, voor de politiek toutcourt.
Al eens gesproken met mensen die voedselintolerantie kennen? Als die zich wagen aan GGG’s is de ellende nog groter.
Ikzelf ben een omnivoor zonder problemen, maar ik selecteer zorgvuldig.
En vermijd vooral alles wat maar enigszins met soja of mais te maken heeft, zelfs Europese.
Ik heb een op en top biologische tuin.
Héél simpel: uitsluitend biologische bemesting. Het duurt twintig jaar voor je zonder problemen supergroenten kan kweken zonder ook maar één keer sproeistoffen te gebruiken.
Waarom wordt niet drastisch opgetreden tegen Monsanto en consoorten?
21 Geert De Jaeger // 17-08-2010 om 00:12
Beste redactie,
Het is jammer dat jullie opnieuw verleid zijn geworden om een reportage uit te zenden die ongenuanceerd een ganse technologie, namelijk biotech-gewassen, in een slecht daglicht stelt. Onterecht, want het zijn wellicht de best geteste voedselprodukten. Technofobie is de essentie van de reportage en niet het lot van deze twee wetenschappers. Pusztai produceerde lectines in aardappelen. Iedereen die iets van de typische karakteristieken van deze eiwitten kent, weet dat zij mogelijk toxische effecten veroorzaken, vooral als ze ongekookt gegeten worden. Zijn toepassing zou nooit door het EFSA geraakt zijn, de Europese instantie die zich over veiligheid van biotech gewassen buigt. Pusztai heeft een deontologische fout gemaakt als wetenschapper om met zijn ongepubliceerde resultaten naar de pers te stappen. Hij had de geijkte weg van peer review moeten volgen. Dan was zijn resultaat veel genuanceerder gepubliceerd geworden en had het geen dergelijke hetze veroorzaakt. Dat is de essentie, de rest zijn verhalen achteraf om de fout te verdoezelen. Het verhaal van Chapela is anders. Hier ging het om een publikatie dat experimenteel zwak ondersteund werd. Dat dit in Nature is geraakt, is mij ook een raadsel tot op de dag van vandaag. Feit is dat daarna verschillende studies de resultaten van de man weerlegd hebben. Ook hier kan ik niets anders besluiten dan dat de man met dergelijk zwak experimenteel onderbouwd verhaal, op zoek was naar sensatie. Sensatie die voor niets nodig is, want de mais die mogelijks de velden in mexico contamineerden, is volkomen veilig voor de volksgezondheid.
22 ronald // 16-08-2010 om 21:42
Nog meer over het “monster” Monsanto in het boek uit 2008 van Marie-Monique Robin met de titel “De wereld volgens Monsanto”. Bizar om te lezen hoe ver alles al is en hoever de macht rijkt van Monsanto. we moeten ons volgens mij dus wel degelijk zorgen maken over gentech en aanverwante technieken èn bedrijven die er winst mee maken. En oja het giftige en kankerverwekkende Roundup is ook nog steeds voor particulieren te koop…….
23 Dries Gruyaert // 16-08-2010 om 21:02
Heel boeiende reportage over de Gentechproducten. Het is idd een schande dat de wetenschap moet wijken voor de politiek. Meer tests zouden idd moeten plaatsvinden. Wat ik echter in de reportage niet begreep is het volgende: Is het door de onkruidverdelgers dat de aardappelen en de gewassen worden gemanipuleerd of heb ik dat nu volledig fout? Groeten en bedankt voor de mooie reportage.
Reageer!
Je reactie is welkom indien ze vergezeld gaat van je voornaam, naam en een behoorlijk e-mailadres. Je kunt aan de moderator vragen om enkel je initialen of voornaam te vermelden. Klik hier voor de gebruiksvoorwaarden van onze fora.