Salaam, broeders en zusters
Stuitende onwetendheid: gisteren heb ik een resem Antwerpenaren gesproken die niet wisten wie of wat de Lange Wapper is. Alle pers, politici en campagnes ten spijt: van het hele debat hebben zij niets gemerkt.
Verbazing alom
Ik wilde hen interviewen over de volksraadpleging. Maar hoe absurd was het hoe ik deze Antwerpenaren eerst moest toelichten over wat er boven hun hoofden hangt. Dat er misschien een viaduct komt en dat daar zondag over gestemd wordt. Als antwoord: stilzwijgen en verbazing in hun blikken. Alsof ik hen iets aan het wijsmaken was. De vraag of ze gaan stemmen liet ik al gauw achterwege.
Ik zag de ultieme vervreemding: een geheel niet weten wat er aan de gang is, een betrokkenheid onder het nulpunt. Na een uur verkasten we noodgedwongen naar een winkelstraat vol weldoorvoede, welgestelde en mondige burgers. Het resultaat daarvan zag u ‘s avonds in Terzake.
Geen Nederlands
Deze mensen waren huismoeders en -vaders aan de ingang van een schooltje in een buitenwijk van Hoboken. Ik stond hen ‘s middags op te wachten met een camera- en geluidsman. Onze opdracht was een reportage te maken over de mening van de Hobokenaren over de Lange Wapper.
We gingen te werk zoals het hoort: ik overviel deze ouders niet met een direct vraaggesprek voor de lens, want dat is te confronterend. Ik sprak hen eerst voorzichtig aan over de bedoeling van onze aanwezigheid. Maar daar liep het al meteen mis: zij kenden het Nederlands niet. Dat tot daar toe, maar ze spraken naar eigen zeggen ook enkel het Turks.
We communiceerden moeizaam in het meest eenvoudige Frans en Engels. Het bleef helaas bij pover gestamel, ontwijkende blikken en een sfeer van achterdocht. Het drieste resultaat was een volslagen onvermogen om tot een vruchtbare gedachtenwisseling te komen.
Geen democratie
Dit zijn stedelingen die ook niet weten dat ze mogen deelnemen aan de apotheose van dit democratisch debat, de volksraadpleging van aanstaande zondag. Deze mensen hebben niks gehoord en zullen dus nooit gehoord worden. Hun stem zal niet meetellen, want ze weten niet eens dat ze een stem hebben. Hun onwetendheid steekt de democratie voorbij.
Een fragment van ons wedervaren toonde ik ‘s avonds in mijn reportage op Terzake. De enkele beelden van de bewuste ontmoeting duiden haarfijn aan waar ons systeem faalt. Dat er mensen zijn die helemaal geen mening hebben: dat vind ik al een belangrijk feit. Dat er Antwerpse burgers zijn die helemaal niks weten over de Wapper: dat vind ik zelfs nieuws. Maar dat er burgers zijn die nooit zullen en kunnen participeren in Vlaanderen, dat vind ik onaanvaardbaar. Zij niet, and the worst is yet to come: misschien hun kinderen ook niet.
Niet geslaagd
Doen we dan onvoldoende voor deze medeburgers? We delen toch een minimale sociale zekerheid en doorgaans degelijk onderwijs? We verbeteren de wet ook, door bijvoorbeeld de meest onmenselijke schijnhuwelijken te verhinderen. Er zijn taallessen en integratiecursussen. En we treden doorgaans streng op tegen discriminatie. We weten ook dat deze mensen bestaan, dat ze door de mazen van het net vallen.
Maar toch is de sterke klasse – nog steeds overwegend blank en van oer-Vlaamse origine – er niet in geslaagd om van deze nieuwe Vlamingen volwaardige burgers te maken. Mensen die meetellen en deelnemen in een verhaal dat het niveau van het louter overleven overstijgt. In een gevarieerde samenleving staat burgschap centraal. Maar het blijven wij versus zij: wij zijn de burgers, zij zijn de nieuwelingen en daartussen ligt een kloof.
Maar gedeelde lusten vragen om gedeelde lasten: zijzelf slagen ook niet in integratie. De reactie van burgemeester Patrick Janssens, meteen na de reportage in de studio, vond ik streng maar rechtvaardig. “Of men nu autochtoon is of allochtoon: iemand die in een Antwerpse samenleving wil leven, die moet Nederlands kennen en die zou kunnen geïnformeerd zijn. Er is heel veel informatie geweest, in elke brievenbus van de stad is een informatiebrochure van de stad gestopt.”
SMS-taal
Hij komt er misschien wat makkelijk van af, maar de burgemeester heeft een punt: zonder taal is er nauwelijks communicatie, met de nare gevolgen vandien. Want de taal is niet gans het volk, maar wel een goed begin. Ik dacht die middag in Antwerpen: in Brussel zijn ze beter af, want daar is het Frans de lingua franca geworden, omdat dat een wereldtaal is. Hier is het ofwel de taal van het verre thuisland, ofwel niks.
Ik ken persoonlijk best wel wat mensen die net zoals de ouders in Hoboken andere culturele roots hebben en thuis een andere taal spreken. Maar mijn contacten lijken veel meer op mezelf dan op mijn Hobookse interviewees. Net zoals ik wonen ze hier al een tijdje, zijn ze lang naar ‘t school geweest, hebben ze een fijne job en kunnen ze over het een en ander een mening kwijt. En vooral: we kunnen onze vele gesprekken met elkaar voeren in aangenaam, vlot Nederlands.
Momenteel gaat er een SMS’je rond binnen de allochtone gemeenschap dat de leden oproept om zondag te gaan stemmen tegen de brug: “Salaam broeders en zusters, u hebt de kans om dit aan te vechten.” Maar wie de taal van deze SMS niet kent, die blijft zondag thuis, die weet van niks, en die telt weeral eens niet mee.
8 reacties ↓
1 chris cleutjens // 13-01-2010 om 21:40
Wat valt hier zo moeilijk te begrijpen? Dat die allochtonen niks weten van de Wapper Brug is toch eenvoudig te verklaren: Die kijken niet naar onze TV zenders en die lezen onze kranten niet… Die lezen en kijken in het Turks of in het Marokkaans. Met de schotel. Die weten niet wat VTM, 2B, Canvas of één is… Komaan.. is dat zo moeilijk?
2 cocriamont philippe // 17-11-2009 om 15:25
Ik begrijp niet hoe de politiek en co zo positief is over het rekening rijden. Eerst en vooral zijn veel mensen de stad uitgevlucht wegens onbetaalbaar. Vervolgens is het openbaar vervoer ontoerijkend, ik ben gebruiker dus heb ervaring. Er zijn ook heel wat mensen die beroepshalve met de wagen rijden, vertegenwoordigers, verpleging, artsen, maatschappelijk assistenten, enz.., wie zal dat betalen.
Bedrijven zullen, of kunnen die verplaatsingskosten niet betalen, ze zullen dus ook werknemers dichtbij het bedrijf willen, verkoop je met noeste arbeid verkregen en gebouwd of verbouwd huisje van je dromen maar. Allen terug naar de city, in miniskule rijhuisjes, misschien wel van ‘t fabriek.
Ook al eens gedacht aan de duizenden arbeidsplaatsen die verloren zullen gaan in de al op apegapende staal en wagenindustrie ?
Al eens gedacht aan de kroostrijke gezinnen die bijna geen andere mogelijkheid hebben om hun kinderen van hier naar daar te voeren ? Of de verenigingen die beroep moeten doen op vrijwilligers om jonge en volwassene sporters (of andere) op hun bestemming te krijgen ? Misschien nog een mosselsoupétje erbij organiseren ?
En zo kan ik nog een tijdje doorgaan.
De wijze politiekers zijn zo bezorgd om het milieu dat ze de auto willen bannen, niet de hunne natuurlijk, want die is gratis en met tankkaart, en de andere kosten zullen ook wel betaald worden, dus ook het rekeningrijden.
Maar wat doen die wijze politiekers niet, investeren in werkelijk milieuvriendelijke wagens, wagens op gas, op electriciteit, op afvalstoffen, enz… Misschien willen ze de machtige petroliumfederaties niet voor het hoofd stoten, misschien kan het hun weerom niet schelen dat de gewone man zoals altijd het gelag zal moeten betalen, wat ze ook beweren, waarom zouden ze, hun schaapjes zijn reeds lang op het droge.
3 josiane // 16-11-2009 om 20:43
Ik ga hiermee niet akkoord omdat ik dan gestraft ga worden. Door de uitbreiding van ons dorp, werden er de bouwgrond prijzen te hoog en werd het te duur om er te bouwen en zijn wij uitgeweken naar Vlaams Brabant, buiten de Brusselse agglomeratie. Wij zijn met zes kinderen, de ene woont in Waver, de andere in Braine l’Alleud en de andere in Grimbergen, enz… Als ik hen dan een bezoek zou willen brengen, zal mij dat duur uitkomen. Dus voor mij is dit voorstel geen heerlijk voorstel.
4 wils ann // 20-10-2009 om 13:10
hoe los je een verkeersinfarct op?zeker niet door een megebrug over een stad te leggen!!!zet vooreerst al die containers op een binnenschip;haal die vrachtwagens uit het verkeer.zit je niet graag in de file neem dan het openbaar vervoer,lekker gezellig samen in de treinof op de tram….leer moto rijden enzv enzv
5 Robson Peter // 18-10-2009 om 21:18
Het mobiliteitsprobleem is onlosmakelijk verbonden met de vrije markteconomie. Zelfs als men tien bruggen bouwt, als men tien tunnels onder de grond stopt, zal er binnen 20 jaar met de vrijemarkteconomie alle verkeer opnieuw stilstaan.
Men moet de durf hebben om deze markteconomie in vraag te durven stellen. Vrachtwagens gaan naar Italie voor bouten, terwijl Wallonië een eigen metaalindustrie heeft. Vrachtwagens gaan naar Marokko (en komen terug) om garnalen te laten pellen. In een tijdperk van internet en mail kunnen veel mensen thuis werken, maar dit dossier van de scandinavische landen is zo’n tien jaar geleden van tafel geveegd.
Het wees uit dat de mensen die zelf hun statuut kozen het meest rendabel en flexibel waren/zijn.
Wat Antwerpen en het mobiliteitsprobleem betreft, moet in de eerste plaats de bestaande projecten (Antwerpse Leien) afgewerkt worden.
Als ik zie dat in een stad als Madrid een tunnelproject (2X zes baanvakken) in twee jaar kan gerealiseerd worden (vanaf het tekenen van de plannen, tot het in gebruik nemen van de tunnel), dan kunnen wij daar alleen maar lessen uit trekken.
Na het afwerken van de Leien, mag een brug als de wapper er best komen, maar dan uitsluitend voor voetgangers, fietsers en openbaar vervoer. Op deze manier kunnen we dan eindelijk een inhaalbeweging maken op het gebied van moderne architectuur. Als ik zie wat een Oscar Niemayer in Brazilië (Brasilia) heeft verwezenlijkt, idem in Valencia en Barcelona, moeten we zeker volgen. Dus mijn visie is niet of/of (brug of tunnel) maar en/en.
Het zou best kunnen dat er méér fijn stof is door het stilstaan (files) van auto’s, dan (meer) vlot verkeer. Maar er is natuurlijk ook de geluidshinder. En die is nu al zo pijnlijk aanwezig, zelfs op plaatsen (s’nachts goed hoorbaar) waar het rustig wonen is (Deurne nabij een park).
6 Joris Van de Meulebroecke // 17-10-2009 om 19:55
Het is verbijsterend dat de uitvoering van ‘een oplossing (?) ‘ voor het ontzettend fileprobleem rond Antwerpen gaat afhangen van de stemming van een paar tienduizend Antwerpenaren.
Dit is geen pleidooi voor het ‘ja-kamp’, wel integendeel. eerder een immense bevestiging van de onbekwaamheid van onze – Vlaamse – bestuurders.
De Vlaamse regering en administratie is reeds tien jaar bezig met het – laten – bestuderen van dit project. Nu duiken in extremis toch wel waardige alternatieven en ‘nog op te lossen problemen’ op.
Helemaal gortig wordt het als de klassieke machtspartijen (CD&V bij uitstek, en nu ook gevolgd door NVA) de stemmers geen afdreigen met slogans:’ als je niet met ons akkoord gaat, let op of je krijgt (in Antwerpen) niks meer…Een dorpspolitieker zou er zich voor schamen. ..
Dus een ‘neen’ stem is dus niet alleen – en mijns inziens niet vooral – een afwijzen van een project, maar ook een ‘neen’ tegenover de wijze waarop we worden bestuurd: een ‘neen’ op de professionaliteit waarmee met ons geld, onze gezondheid, onze infrastructuur en ons leefmilieu wordt omgegaan.
7 Andre Vranckx // 17-10-2009 om 14:32
Krankzinnig; waar men overal probeert het centrum van de steden autovrij te maken en terug een leefbaar klimaat te hebben gaat men in Antwerpen een snelweg haast boven her centrum hangen. “Mij hiel antwerpe moar ni mij maij zelle” Toch wel beste mensen, de wapper komt er, met of tegen uw goesting; er is teveel geld mee gemoeid.
Trouwens, ge wordt afgedreigd met jarenlange opstoppingen als ge nu niet “ja”stemt.
8 Linda // 17-10-2009 om 03:10
Eigenlijk is dit toch triestig.
Mensen die in stad wonen maar die niet weten wat er zich momenteel afspeelt in de de stad waarin zij wonen, of weten zij het wel, maar staan er onverschillig tegenover? Voelen zij zich hier zo weinig thuis dat er geen interesse is, staan wij niet open voor hen of andersom.
En toch kan ik mij niet voorstellen dat de taal van deze SMS niet verstaanbaar zou zijn voor onze allochtone gemeenschap, dus zullen velen voor iets kiezen waar ze potverdorie geen bal van afweten enkel en alleen afgaande op een SMS.
Reageer!
Je reactie is welkom indien ze vergezeld gaat van je voornaam, naam en een behoorlijk e-mailadres. Je kunt aan de moderator vragen om enkel je initialen of voornaam te vermelden. Klik hier voor de gebruiksvoorwaarden van onze fora.